ارزیابی شاخص‌های اقتصادی - عملکردی بخش مسکن در مقیاس منطقه‌ای (مطالعه موردی: استان لرستان)

نویسندگان

چکیده

تدوین یک برنامه جامع بخش مسکن نیازمند شناسایی کامل و تجزیه و تحلیل عمیق ابعاد گسترده عوامل موثر بر آن است، در این میان کلیدی ترین ابزار برنامه‌ریزی و تشکیل دهنده شالوده اصلی آن، پرداختن به شاخص‌های مسکن می‌باشد که می‌توان حساسترین مرحله برنامه‌ریزی دانست. شاخص‌های عملکردی مسکن از یک سو ابزار شناخت وضعیت مسکن درابعاد مختلف کمی و کیفی بوده واز سوی دیگر، ابزاری کلیدی برای ترسیم چشم اندازآینده مسکن و برنامه‌ریزی برای آن هستند.با انجام تحقیقات و پروژه‌های مهم در شناخت و تجزیه و تحلیل شاخص‌های عملکردی مسکن، می‌توان میزان کارآیی برنامه‌های مسکن را به طور چشم گیری افزایش داد. در این مقاله سعی شده است که با بررسی شاخص‌های اقتصادی- عملکردی بخش مسکن در نقاط شهری استان لرستان به تحلیلی از ساختار و تحولات بازار مسکن و عوامل موثر بر آن در سطح استان با رویکرد مسکن به عنوان یک بخش اقتصادی پرداخته شود. هدف نهایی از این پژوهش، فراهم آوردن مبانی و مقدماتی برای پیش بینی آینده مسکن و فضای سکونتی در استان می‌باشد، که امید است شرایط ارتقاء برنامه‌های مسکن و توسعه شهری را در استان فراهم آورد.
در این پژوهش با تحلیل شاخص‌های اقتصادی همچون؛ سرمایه گذاری بخش خصوصی در تأمین مسکن استان و دخالت دولت، بررسی قیمت زمین و مسکن و برآورد هزینه‌های مسکن با استفاده از ضریب جینی، برآورد الگوی تقاضای موثر مسکن در دهک‌های درآمدی، برآورد شاخص دسترسی گروه‌های درآمدی، برآورد الگوی تابع مخارج خانوار و تعیین جایگاه مسکن در سبد بودجه خانوار، به تبیین رابطه علت و معلولی و بررسی شاخص‌های عملکردی مسکن با در نظر گرفتن علت تحولات و دگرگونی‌‌های این شاخص‌ها پرداخته شده است.
با توجه به بررسی­های صورت گرفته بررسی شاخص مسکن (شاخص‌های اقتصادی-عملکردی)، یکی از ابزارهای شناخت ویژگی مسکن (در سطح مطالعاتی مورد نظر) می‌باشد.این ابزار اصلی در بحث مسکن زمینه مناسب جهت سیاستگذاری و برنامه‌ریزی، ارزیابی نتایج برنامه‌ریزی‌ها، تدوین نظام صحیح مسکن سازی و ارائه چارچوب تحلیلی را فراهم می‌آورد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of economical-functional indexes of housing portion in Regional Scale (instance study: the province of lorestan)

نویسندگان [English]

  • A. Faraji Mollaie
  • K. Ziari
  • S. Mohamadpour
چکیده [English]

Assembling of a plenary program in housing portion, requires complete cognition and deep analysis of broad dimensions of housing and it’s effective factors. But here, the most crucial tools for programming that makes it’s main foundation is using of housing indexes that could be the most sensitive step of programming. functional indexes of housing in one side are cognition tools for housing situations in diverse quantitative and qualitative dimensions and in other side are a key tools for illustrating the outlook of  the housing’s future and programming for it. By doing researches and important projects about cognition and analysis of functional indexes of the housing, it is feasible to increase the performance of  housing programs saliently. In this paper, we tried to analyze the structure and evolutions of the housing market and it’s effective factors by investigation on the economical- functional indexes of the housing portion in urban parts at province of  “Lorestan”, in the level of province with the vision of  housing as a economical part. The final purpose of this research is providing a basis and preliminary for forecasting the future of the housing and residency environment in the province and we hope that it provide the conditions of raise of the programs of the housing and urban development in the province.
In this research we proceed to explain the cause and caused relation and investigation of functional indexes of housing with considering the cause of the variations of  these indexes. For the sake of getting these goals, we proceed to analyzing the economical indexes such as investment of private part on providing of the housing of province and interference of government, investigation of the price of land and housing and estimation of housing’s cost by using the Ginny multiplier, estimation of effective request pattern of the housing in one tenths of income, estimation of the index of the access of income groups, and estimation of the family’s pattern of the function of costs defining the housing’s place in the basket of family’s budget.
According to studies done reviews housing indicators (economic-performance indicators), is one of the tools identify housing features (in terms of case study). This main tool in the discussion of housing make suitable context for provide the housing policy and planning, evaluation results planning, system development, the correct habitat provides and the analytical framework.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • economical-functional indexes
  • investment
  • income groups
  • economy of housing
  • the province of Lorestan

آسایش، حسین و استعلاجی، علیرضا (1382)، اصول و روش­های برنامه­ریزی ناحیه­ای، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری.

اباذری فومشی، منصور، 1386، مجموعه قوانین و مقررات اراضی و زمین شهری، نشر خرسند

ارجمندنیا، اصغر، 1354، تحلیلی از شاخص‌های مسکن در ایران، مجله محیط شناسی، شماره 5، دانشگاه شهید بهشتی

املچی، حمیده، 1374، مدیریت بخش مسکن، سازمان ملی زمین و مسکن، دفتر برنامه‌ریزی و اقتصاد مسکن

پژویان، جمشید، 1376، شرایط مسکن فقرا، ( 16 مقاله ارائه شده در نخستین همایش تخصصی مسکن)، سازمان ملی زمین و مسکن

توفیق، فیروز،، 1369، مجموعه مباحث و روش‌های شهرسازی (مسکن)، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی

حکمت نیا، حسن ؛ موسوی، میرنجف، 1385، کاربرد مدل در جغرافیا، با تاکید بر برنامه‌ریزی شهری و ناحیه ای، انتشارات علم نوین

حبیبی، سید محسن، 1384، از شار تا شهر، نشر دانشگاه تهران

حبیبی، سید محسن و دیگران، 1370، مسکن حداقل، چاپ دوم، مرکز تحقیقاتساختمان و مسکن، تهران

خاتم، اعظم، 1384، برنامه‌ریزی مسکن وقشربندی اجتماعی در منطقه تهران، مجموعه مقالات دومین سمینار سیاست‌های توسعه مسکن در ایران

دلال پورمحمدی، محمدرضا، 1379، برنامه‌ریزی مسکن، انتشارات سمت، چاپ اول، تهران

رضویان، محمد تقی، 1381، برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری، نشر منشی، تهران

رهنمایی، محمد تقی؛ شاه حسینی، پروانه، 1385، فرآیند برنامه‌ریزی شهری در ایران، انتشارات سمت، تهران

رفیعی، مینو، 1382، اقتصاد مسکن، مجموعه مقالات آموزشی اقتصاد مسکن، سازمان ملی زمین ومسکن

رفیعی، مینو؛ چگنی، علی، 1374، شاخص‌های بین المللی مسکن، بولتن اقتصاد مسکن، شماره 15

زبردست، اسفندیار، 1379، شاخص‌های مسکن و شاخص‌های شهری، بخش اول، مجله اسکان، فصلنامه ملی اسکان بشر، سال پنجم، شماره 1، صص25تا68

زیاری، کرامت الله، 1384، برنامه‌ریزی شهرهای جدید، انتشارات سمت، تهران

سرتیپی پور، محسن، 1384، شاخص‌های معماری مسکن روستایی در ایران، نشریه هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، شماره 22، صفحه45

سعیدنیا، احمد، 1378، کتاب سبز شهرداری: جلد اول، شهرسازی، انتشارات سازمان شهرداری‌های کشور، چاپ دوم، تهران

شکویی، حسین، 1383، دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری، نشر سمت، تهران

شیعه، اسماعیل، 1382، مقدمه ای بر برنامه‌ریزی شهری، چاپ سیزدهم، انتشارات دانشگاه علم و صنعت

عابدین درکوش، سعید، 1385، درآمدی بر اقتصاد شهری، مرکز نشر دانشگاهی، تهران

عزیزی، محمد مهدی، 1385، محله مسکونی پایدار، مطالعه موردی: محله نارمک، مجله هنرهای زیبا، شماره 27

1384، تحلیلی بر جایگاه و دگرگونی شاخص‌های مسکن شهری در ایران، مجله هنرهای زیبا، شماره22

1373، بررسی شاخص‌های مسکن در کشورهای مختلف جهان (طرح مطالعاتی)، سازمان ملی زمین و مسکن، دفتر یرنامه ریزی و اقتصاد مسکن، تهران

1372، تراکم در طرح‌های شهری، مجله هنرهای زیبا، شماره 2

1383، جایگاه شاخص‌های مسکن در برنامه‌ریزی مسکن، مجله هنرهای زیبا، شماره 17

مانیاگولامپونیانی، ویتیوریو، 1381، معماری و شهرسازی در قرن بیستم، ترجمه لادن اعتضادی، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران

مخبر، عباس، 1363، ابعاد اجتماعی مسکن (ترجمه)، سازمان برنامه وبودجه

ملکی، سعید، 1382، بررسی نقش شاخص‌های اجتماعی در برنامه‌ریزی توسعه مسکن (شهر ایلام)، فصلنامه مسکن و انقلاب، بنیاد مسکن، شماره 104، تهران

نوریان، فرشاد، 1374، تفاوت تعاون و تعاونی مسکن شهری، مجله هنرهای زیبا، شماره7

وزارت مسکن وشهرسازی، 1385، طرح جامع مسکن، سند راهبردی- اجرایی، خلاصه و مقدماتی

Balchin, P.and Rhoden,M. (2002) “Housing Policy: 4th edition”, an introduction,Lodo and New York.

Bratt, R. G. (2002). Housing and family well-being. Housing Studies, 17, 13–26. doi:10.1080/ 02673030120105857.

Bull, G. (1998) “The Economics of Housing”, in Balchin, P. ad Rhoden, M. (eds) “Housing: theEssential Foundation”, Routledge,London and New York

Burns.L,and L.Greber (1977), The Housing of Nations New York wiley, Chap.2

C.Veaver,Robert. ( 1972), Housing and Associated Problem of Minorities, paper present at an RFF forum held Washington D.C. 13-14 April.

Environmental and Planning and Design Journal, Volume32, Number 1, jurnery. 2005

Global Report on Human Settlement,2005

Haghton,Graham & Caunsell,David. (2003), Regional, Spatial Strategies and sustainable Development, Routledge,

J. Newman,Sandra. Low-End Rental Housing, The Forgotten Story in Baltimores HousingBoom, the urban institute, August 2005.

Knapp,E; Housing Problem in Third World ; University of Stuttgart,1982

Mahbubur,Mohammed. Bastee Eviction and Housing Rights:A case of Dhaka Bangladesh.

Blackwell City Reader, 2002, The

R. Staley, Samuel. C.S Milder, Gerard. Urban-Growth Boundaries and Affordability Lesson from Portland, october 1999.

UNCHS (1999).Cities and Home for All: The Habitat Agenda. UNCHS,Nairobi.

Word Bank (1992a) The Housing Indicators Program, Extensive Survey: Preliminary Results, June 1992 (United Nation Center ror Human Settlements and Word Bank, Word Bank, Washington D.C).